منظور از پراکندگی عمودی جمعیت، استقرار جمعیت در مناطق جغرافیایی مختلف برحسب اختلاف از سطح دریا میباشد. بررسي ها نشان می دهد در سطح جهاني تعداد و تراکم جمعيت با افزايش ارتفاع کاهش مي يابد. اين پديده يک مشکل اساسي در بهره برداري از مناطق مرتفع جغرافيايی و عدم سازش و انطباق انسان ها با چنين محيط هايي مي باشد. ظاهراً 56.2 درصد از جمعيت جهان در ارتفاعي بين صفر تا 200 متر زندگي ميکنند و اين فضا فقط 27.8 درصد کل سطح خشکي ها را تشکيل مي دهد.
کاهش زياد فشار جو و در نتيجه کمي اکسيژن در ارتفاعات زياد، براي زيست بشر خطرناک ميباشد. بنابراين عامل ارتفاع خود به تنهايي يک حد نهايي طبيعي براي سکونت انسا ن ها بوجود مي آورد.
مطالعات در ایران نشان می دهد از 8 شهر پرجمعيت كشور (شهرهاي داراي بيش از يك ميليون نفر جمعيت) 7 شهر پرجمعیت کشور در ارتفاعی بین 940 تا 1570 متر مستقر شده اند و بيش از يك سوم جمعيت شهري كشور(2/36 درصد) را درون خود جاي داده اند. در اين ميان شهر اصفهان مرتفعترين كلان شهر كشور بوده و از نظر تعداد جمعيت در مرتبه سوم قرار گرفته است. در مقابل شهر اهواز با ارتفاع 18 متر از سطح دريا نيز كم ارتفاعترين كلان شهر ايران بوده و رتبه هفتم جمعيتي را به خود تخصيص داده است(جدول 1).
اين مقاله در هفدهمين شماره مجله دو ماهنامه آمار به آدرس اينترنتي زير منتشر شده است:
http://amar.srtc.ac.ir/