افزایش امیدزندگی در رهگذر انتقال جمعیتی و گذار اپیدمیولوژیک از مهمترین تحولات جمعیتی ایران در قرن اخیر است. این پژوهش بعد از ارزیابی و تسطیح داده های فوت و سرشماری ایران در سال هاي 1385 تا 1395، با استفاده از جداول عمر، تغییرات امیدزندگی را بر حسب علل فوت بررسی می نماید.
یافته ها نشان داد در دهه اخير پوشش ثبت مرگ و مير ايران افزايش چشمگيري داشته به گونه اي كه پس از ارزيابي و تسطيح داده ها مي توان با روش مستقيم جداول عمر ايران را محاسبه نمود. طبق نظر فرایزر كاهش شتاب در ميزان مرگ و مير ايران اتفاق افتاده و مستطيل شدگي ميرايي در حال شكل گيري است و هنوز امكان زيادي براي بهبود كاهش مرگ و مير در سنين 50 تا70 سالگي وجود دارد.
در سال 1395 پنج علل اصلی مرگ (بیماری های قلبی عروقی، سرطان و تومورها، سوانح و حوادث، بیماری های دستگاه تنفسی و عفونی و انگلی) بیش از 71 درصد آمار فوت را به خود اختصاص دادند. با حذف آنها، به امیدزندگی مردان 9/6 و زنان 10/8 سال افزوده می شود. بیماری های قلبی عروقی و سرطان و تومورها در سنین سالمندی و بزرگسالی علل مهم مرگ هستند. علت مرگ به دليل سوانح و حوادث در همه سنین بویژه در مردان جوان ملاحظه مي شود.
بیماری های عفونی و انگلی و دستگاه تنفسی در کودکان و زنان سالمند بیشتر شایع است. ايران هنوز پتانسيل زيادي براي كاهش مرگ و مير در همه سنين را دارد. بنابراین پس از شناخت گلوگاه ها میتوان با برنامه ریزی های مناسب، اميدزندگي را افزايش داده و سرعت کاهش رشد جمعیت را نيز کندتر نمود.
اين مقاله در مجله نامه انجمن جمعيت شناسي ايران به شماره 26 پاييز و زمستان 1397 منتشر شده است.
براي مشاهده كل مقاله به لينك زير مراجعه نماييد