برگزاري وبينار علمي

روند باروري ايران، از سال 1396 تا 1399

در فرآیند انتقال جمعیتی نرخ باروری در بسیاری از مناطق جهان روبه کاهش بوده است و همه ­گیری کوید19[1] این روند را تقویت کرده و انتظار می­رود تا مدتی این روند کاهشی ادامه یابد. کاهش تمایل به فرزندآوری و به دنبال آن کاهش میزان باروری می­تواند پیامدهای جدی بر رشد اقتصادی داشته باشد. "کم زایی موالید"[2] همچنین پیامدهایی برای پویایی جمعیت در سال­های آینده به همراه خواهد داشت به این ترتیب که کاهش تعداد موالید در چند سال آینده می­ تواند باعث کاهش جمعیت واقع در سن کار در دهه ­های آتی شود از سوی دیگر نیروی کار امروز به سن بازنشستگی می­ رسند. برای اطمینان از سلامت و طول عمر جوامع، ضروری است که سیاست­گذاران در برنامه­ ريزي­ها و وضع قوانين در حوزه­ هاي مختلف اجتماعي اقتصادي و بهداشتي این روندها را در نظر بگیرند.

نمودار ميزان باروري كل ايران بر حسب کل جمعیت و جمعیت ایرانی: 1399-1396

روند میزان باروری ایران در قرن اخیر نشان می‌دهد، سطح باروری افت و خیزهایی را تجربه نموده است. ميزان باروري كل ايران كه تا دهه ششم قرن حاضر در سطح بالايي بود از دهه 1370 رو به كاهش گذاشته است. اين كاهش پاسخی به تغییر سیاست‌های جمعیتی کشور در دهه ­هاي اخير بوده است. هر چند كه بعد از گذشت دو دهه به طور مقطعي ميزان باروري كل ايران در سال 1395 اندكي افزايش يافت، اما شواهد حاكي از آن است كه مجددا ميزان باروري از سال 1396 به بعد رو به كاهش گذاشته است.

 

نمودار الگوي باروري ايران، کل جمعیت: 1399-1396

در گذشته به دليل وجود خطاهاي پوشش ثبت تعداد مواليد براي محاسبه ميزان باروري كل از روش­ هاي غيرمستقيم و اطلاعات سرشماري ­ها استفاده مي­ شد. بررسي ­هاي كارشناسي نشان مي­ دهد در سال­هاي اخير به دليل افزايش پوشش قابل قبول ثبت مواليد امكان محاسبه ­ي اين شاخص با روش مستقيم امكان پذير شده است. مقايسه نتايج روش مستقيم و غير مستقيم در سال 1395 شاهدي بر اين مدعاست به گونه­ اي كه هر دو روش ميزان باروري كل ايران را رقم يكساني نشان مي ­دهند. از سوي ديگر با توجه به اهميت اين شاخص در سياستگذاري و برنامه ­ريزي­هاي جمعيتي، محاسبه ميزان باروري در دستور كار مركز آمار ايران قرار گرفت. به اين ترتيب با استفاده از توان كارشناسي و فني نسبت به محاسبه اين شاخص با استفاده از آمارهای ثبتی و پیش بینی ­های جمعیتی اقدام شد و نتايج پس از برگزاري جلسه كميته آمار بخشي جمعيت با حضور اساتيد صاحبنظر و كارشناسان با تجربه و اعضاي كميته مورد بررسي قرار گرفت و سپس نتايج نهايي، توسط مركز آمار ايران اعلام و منتشر شد. انتشار شاخص ميزان باروري كل كه پس از تجميع نظرات كارشناسي در نظام آماري كشور حاصل شد علاوه بر اين كه از ابهامات و خبرهاي ضد و نقيض و پراكنده گويي ­ها در مورد مقدار واقعي اين شاخص كمك نمود، ابزار تحليلي مناسبي را در اختيار نظام سياستگذاري و برنامه­ ريزي هاي جمعيتي كشور قرار داد.

نمودار - الگوی باروری استانی، سال 1399

 

نقشه1- ميزان باروري كل جمعيت: 1399

 

گزارش تحليلي حاضر با هدف آگاهي كاربران نسبت به منابع و روش­ هاي محاسبه و نتايج ميزان باروري كل ايران از سال 1396 تا 1399 تهيه شده است.

براي مشاهده متن كامل گزارش به آدرس زير يا درگاه ملي آمار قسمت تحليل و يادداشت مراجعه نماييد.

https://www.amar.org.ir/news/ID/15805/%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1396-%D8%AA%D8%A7-1399

 

---

[1] COVID-19

[2] baby bust