
بررسی نتایج سرشماری های نفوس و مسکن در 60 سال اخیر نشان می دهد تعداد شهرهای کشور 6/2 برابر و جمعیت شهری نیز حدود 10 برابر شده است. به عبارتی تعداد شهرهاي ایران از تعداد 199 نقطه شهری در سال 1335 به تعداد 1242 نقطه شهري در سال 1395 افزايش يافته است و جمعيت شهرنشين نيز در همين مدت از تعداد 6000986 به 59146847 نفر افزايش يافته است.

برپايه نتايج سرشماري 1335 تعداد آبادي هاي كوچك و بزرگ داراي سكنه كشور 49040 پارچه بوده كه در سال 1395 در مجموع به تعداد 97538 پارچه آبادي داراي سكنه و خالي از سكنه افزايش يافته است. صرف نظر از تغيير تعاريف آبادي در سرشماري ها، در دوره زماني 60 ساله 1335 تا 1395 تعداد كل آبادي هاي كشور نزديك به دو برابر شده اما توزيع نسبي آبادي هاي داراي سكنه كاهش يافته و در مقابل توزيع نسبي آبادي هاي خالي از سكنه افزايش يافته است.


در تحليل اين موضوع گرچه مي توان به مهاجرت روستاييان به مناطق شهري نيز اشاره كرد. اما تعريف آبادي نيز در پديدآمدن چنين حالتي بي تاثير نبوده است. در یك نگاه كلی و به منظور پوشش جمعيت کل کشور، بنا به توصيه هاي سازمان ملل متحد، مركز آمار ایران آبادی ها را به دو دسته دارای سكنه و خالی از سكنه تقسیم می کند. در سرشماری بسیار مهم است كه هیچ فردی از قلم نیافتد، بنابراین به منظور سهولت كار مأمور سرشماری و افزایش دقت و پوشش سرشماری چنانچه مأمور سرشماری در هر نقطه ای خارج از شهر به هر مكانی برسد، آن مكان را ثبت نموده و اگر فردی در آن جا سكونت نداشته باشد، به عنوان آبادی خالی از سكنه تلقی می نماید. در غير اين صورت مامور آن نقطه را به عنوان آبادي داراي سكنه ثبت مي كند. به عنوان مثال در پاره ای از نقاط روستایی كشور برای آبیاری اراضی كشاورزی موتور چاه آب تعبيه شده و برای نگهداری این موتورها كلبه ای توسط افراد روستایی ساخته شده است كه معمولاً در آن جا اقامت دائم ندارند. براساس تعریف، این افراد در محل سكونت اصلی خود سرشماری می شوند، اما آن مكان به عنوان آبادی خالی از سكنه ثبت می شود. بنابراين لازم است كاربران داده های نتایج سرشماری در هنگام بررسی آبادی ها و به ويژه تغيير و تحول آبادي هاي داراي سكنه و خالي از سكنه به اين موضوع توجه داشته باشند (زنجاني، فتحي و نوراللهي: 1395، 232).


















