امروزه اكثر كشورهاي جهان تلاش مي نمايند تا سياست جمعيتي معيني را با توجه

 به اوضاع جمعيتي، اجتماعي، فرهنگي، اقتصادی و سياسي كشور خود اتخاذ كنند.

دگرگوني‌هاي جمعيتي كشورها و ايجاد ارتباط آن با جنبه‌هاي مختلف برنامه‌ريزي ايجاب

مي‌كند كه دولت‌ها در برخي از كشورها به دنبال جلوگيري از افزايش سريع جمعيت باشند.

 بسياري از كشورهاي آسيايي و آفريقايي كمترتوسعه يافته، اين نوع سياست جمعيتي را

اعمال مي‌كنند. جمعيت اين كشورها با روند سريعي رشد پيدا مي‌كند و مسائل بسياري را

 در برنامه‌ريزي‌هاي بهداشتي، آموزشي، فرهنگي و اقتصادي باعث مي‌شود. سياست

 جمعيتي اين كشورها را "آنتي ناتاليست[1]" يعني ضد افزايش جمعيت مي‌نامند. در

اين گونه كشورها، دولت‌ها با انجام تبعليغات وسائل جلوگيري از باروري را به رايگان فراهم

 مي‌سازند و از خانواده‌هاي كم‌جمعيت حمايت مي‌كنند.

در گروه ديگري از كشورها، سياست جمعيتي در جهت عكس است. كشورهاي صنعتي

 اروپاي غربي و شمالي در اين طبقه‌بندي قرار مي‌گيرند. در اين كشورها با دگرگون شدن

عوامل گوناگون فرهنگي و اجتماعي و نيز تغيير شكل خانواده، روند افزايش جمعيت

 سيري منفي دارد يا افزايش آن بسيار كند است.

دولت از راه ايجاد تسهيلات مختلف و حمايت‌هاي مادي، شامل حمايت‌هاي پيش از تولد،

 تغذيه، بهداشت، آموزش، كاهش ماليات در صورت داشتن فرزند بيشتر و بسياري ديگر

 از اين قبيل، به والدين كمك مي‌كنند. اين نوع سياست جمعيتي را "ناتاليست[2]" مي‌نامند.

نتايج اعمال سياست‌هاي جمعيتي مختلف را مي‌توان در تحولات آمار جمعيت و

شاخص‌هاي جمعيتي كشورهاي مختلف بررسي كرد.

براي پي بردن به اوضاع جمعيتي كشور، يكي از بهترين روش‌ها، مقايسه اطلاعات آماري

با داده‌هاي آماري ساير كشورها است. مقايسه اوضاع جمعيتي مشخص خواهد كرد كه

 وضع و موقعيت كشور از نظر متغيرهاي جمعيتي و شاخص‌هاي مربوطه چگونه است و

 مقام ايران در بين ساير نقاط جهان را نشان مي دهد. بر همین اساس در تحقیق حاضر

 سعی شده تا جمعیت و تعدادی از شاخصهای مرتبط بر آن در سطح جهانی و  قاره ای

در سال 1385 (2006 میلادی) مشخص و با شاخصهای جمعیتی و موقعیت کشور مقایسه

 شود.

مطالعات نشان داد که ایران از نظر تعداد جمعیت در سطح جهانی دارای رتبه ی هجدهم،

 از نظر تراکم جمعیت دارای رتبه ی صدو هفتاد و پنجم، از نظر میزان موالید دارای رتبه 

هفتادو چهارم، از نظر میزان خام مرگ و میر دارای رتبه بیست و ششم، از نظر میزان خام

 مرگ و میر تولد دارای رتبه شست و هشتم، از نظر شاخص میزان باروری کل دارای رتبه

 شست وسوم، از نظر میزان رشد طبیعی جمعیت دارای رتبه هفتاد و سوم می باشد.

این مقاله کاری است مشترک با آقای طه نوراللهی که در فصلنامه جمعیت شماره ۵۷ و ۵۸ متتشر شده است.

Anti natalist[1]

[2] Natalist

+ نوشته شده توسط الهام فتحی در ۱۳۹۰/۰۲/۱۹ و ساعت 13 |