براساس تعريف مرکز آمار ایران "خانوار معمولی از چند نفر تشكیل می‌شود كه با هم در یك اقامتگاه زندگی می‌كنند، با یكدیگر هم خرج هستند و معمولاً با هم غذا می‌خورند. در مواردی خانوار معمولی می­ تواند یك نفره باشد. "

مطالعات نشان می­ دهد در فواصل سال­ های 95-1335 تعداد خانوارهای کشور از 3/99 میلیون به 24/19 ميليون خانوار افزایش یافته است. طی این مدت تعداد خانوارهای کل کشور حدود 6/1 برابر شده است. این موضوع درحالی است که تعداد خانوارهای شهری بیش از 14 برابر و تعداد خانوارهای روستایی بیش از 2 برابر شده است.

بعد خانوار عبارت است از متوسط تعداد افراد در خانوار و از تقسیم تعداد جمعیت به تعداد کل خانوار حاصل می­ شود. متوسط تعداد افراد خانوار طی این مدت با نوساناتی همراه بوده است. در دهه اخیر کاهش محسوسی در بعد خانوار اعم از نقاط شهری و روستایی ملاحظه می ­شود.

در گذشته داشتن فرزندان زیاد برای اداره­ ی مزرعه خانوادگی، یك نعمت اقتصادی محسوب می­ شد و از این رو خانواده‏‏ هایی كه صاحب فرزندان بیشتری (به ویژه فرزندان ذكور) بودند، از نیروی كار و قدرت بیشتری نیز برخوردار می ‏شدند و متعاقب آن به امنیت اقتصادی و سیاسی بالاتری نیز دست می‏ یافتند. اما امروزه با رشد شهرنشینی و انتقال از جامعه روستایی و كشاورزی (نسبت شهرنشینی كشور در سال 133۵، 4/31 درصد بوده است) به یك جامعه شهری و چه بسا صنعتی (نسبت شهرنشینی در سال 1395 به 74 درصد افزایش یافته است) نه تنها تأمین اقتصادی با داشتن فرزندان بیشتر و خانواده‏‏ های گسترده (شامل پدربزرگ، مادربزرگ و ...) مشكل ­تر شده، بلكه ضریب مطلوبیت آنها نیز در تابع رفاه نان آوران خانواده (پدر و مادر) كم­تر شده است، به این مفهوم كه افراد، ضریب مطلوبیت بیشتری به رفاه خودشان می‏ دهند و بر این باورند كه با كاهش بار تكفل می‏ توانند به سطح رفاه بالاتری نائل آیند. امروزه عواملی چون شهرنشینی و متعاقب آن تغییر الگوی زندگی (مثلاً تغییر الگوی مسكن از واحدهای مسكونی گسترده به آپارتمان نشینی)، رشد انگیزه ‏‏های فردگرایانه، قدرت اقتصادی پایین خانواده و ریسك ناشی از بار تكفل بیشتر و. . .، باعث هسته ‏‏‏‏‏ای 1 شدن خانواده  و كاهش بعد خانوار در كشور شده‏ است.

[1] خانواده‌اي است متشكل از حداكثر دو نسل يعني پدر و مادر و فرزندان مجرد آن‌ها.