اکو یا سازمان همکاری اقتصادی سازمانی اقتصادی و منطقهای است. ايران،قزاقستان،
پاکستان و ترکيه از پهناورترين کشورهاي اين اعضا هستند. سه کشور ایران، پاکستان و
ترکیه در سال ۱۹۶۲نخستینبار این سازمان را پایهریزی کردند. پس از فروپاشی شوروی،
افغانستان، آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان و تاجیکستان نیز به
سازمان اکو پیوستند. این سازمان هماکنون با ده عضو، حدود 410 میلیون نفر جمعیت دارد.
برای مطالعه و بررسی اوضاع اقتصادی و اجتماعی كشورهای عضو اکو يكي از بهترين
روشها، مقايسه شاخصهای توسعه انسانی هریک از كشورهای تشکیل دهنده منطقه
است. مقايسه اوضاع و شاخصهای توسعه انسانی منطقه مشخص خواهد كرد كه وضع
و موقعيت هر كشور از نظر رتبه شاخصهاي مربوطه چگونه است و میتوان آنها را با
شاخصهای جهانی مقایسه كرده و همچنین مقام ايران را نیز در بين ساير کشورهای
منطقه نشان داد.
شاخص توسعه انسانی به معنای رتبهبندی کشورها از نظر پیشرفتهای توسعه انسانی
و متوسط آسودگیهای زندگی است. کشورهایی که در ردههای بالای شاخص توسعه
انسانی قرار دارند، کشورهای توسعهیافته و کشورهایی که در ردههای پايین شاخص
توسعه انسانی قرار دارند، کشورهای توسعهنیافته و عقب افتادهتری از نظر پیشرفتهای
جهانی هستند.
برای نخستينبار شاخص توسعه انسانی در سال 1990 به عنوان مقیاس جدیدی از توسعه
معرفی شد. شاخص توسعه انسانی از سال 1991 میلادی توسط برنامه توسعه سازمان
ملل متحد (UNDP)به مرحله اجرا گذاشته شد و از آن پس هر ساله فهرستی از کشورهای
جهان را به ترتیب از بالاترین تا پائین ترین رتبهها منتشر میکند.
جمهوري اسلامي ايران در سال گذشته رتبه 87 را از نظر شاخص توسعه انساني در بين
182 كشور دنيا كسب كرده است، شایان ذکر است با این رتبه ايران همچنان جزء كشورهاي
داراي توسعه انساني متوسط قرار گرفته است.
در سال 2007، نروژ با كسب نمره 971/0 به عنوان نخستين كشور جهان از نظر بالا بودن
توسعه انساني شناخته شده است. استراليا با كسب نمره 97/0در جايگاه دوم و ايسلند
با كسب نمره 969/0 در جايگاه سوم قرار دارند. كشورهاي كانادا، ايرلند، هلند، سوئد،
فرانسه، سوئيس و ژاپن نيز رتبههاي چهارم تا دهم را به خود اختصاص دادهاند. كشورهای
سیرالئون، افغانستان و نيجر به ترتیب با كسب نمرهاي 365/0، 352/0 و 0.34 به عنوان
آخرين كشورهای جهان از نظر توسعه انساني شناخته شدهاند.
این مقاله با همکاری آقای طه نوراللهی به رشته تحریر درآمده و در هفته نامه خبری تحلیلی برنامه شماره ۴۱۶ چاپ شده است.
برای مشاهده متن کامل این مقاله به لینک زیر مراجعه کنید.
http://www.spac.ir/barnameh/Barnameh%20Electronical/416/P-4.htm